De belangrijkste PFAS-bronnen buiten voedsel en drinkwater volgens RIVM

Het RIVM heeft onderzocht welke PFAS-bronnen in Nederland bijdragen aan blootstelling, anders dan via voedsel en drinkwater. PFAS – per- en polyfluoralkylstoffen – worden al tientallen jaren gebruikt vanwege hun water-, vet- en vuilafstotende eigenschappen. Tegelijkertijd zijn ze zeer persistent in het milieu en kunnen ze schadelijk zijn voor de gezondheid. Het nieuwe rapport geeft een overzicht van de belangrijkste blootstellingsroutes voor consumenten, om zo een vollediger beeld te krijgen van de totale PFAS-blootstelling.

Belangrijkste PFAS-bronnen volgens het RIVM

1. Textiel en kleding

Denk aan water- en vuilafstotende jassen, tapijten, banken en gordijnen.

Hoge prioriteit vanwege veelvuldig gebruik, hogere PFAS-gehalten en meerdere blootstellingsroutes (huidcontact en inslikken van stof).

Jongere kinderen lopen extra risico.

2. Impregneer- en smeermiddelensprays

PFAS komen vrij via sprays, vooral bij gebruik in slecht geventileerde ruimtes.

Inademing is hier de belangrijkste route.

Concentraties kunnen relatief hoog zijn.

3. Persoonlijke verzorgingsproducten

Make-up en crèmes waarin PFAS verwerkt zijn.

Zorgt voor voortdurende blootstelling via huid, lucht en hand-mondcontact.

4. Huisstof en binnenlucht

PFAS uit meubels, textiel en tapijten hopen zich op in huisstof.

Kinderen hebben door hun gedrag (kruipen, hand-mondcontact) een grotere blootstelling.

Bronnen met een lagere bijdrage

Elektronica, industriële producten, buitenlucht en bodem lijken maar beperkt bij te dragen. Dat komt door lagere concentraties of doordat PFAS in deze producten sterk gebonden zijn aan polymeren.

Onzekerheden en databeperkingen

Het RIVM wijst op grote onzekerheden. Redenen hiervoor zijn:

• de enorme variatie aan PFAS-stoffen
• wisselende datakwaliteit
• gebruik van internationale cijfers die niet altijd passen bij de Nederlandse situatie
• de aankomende PFAS-uitfasering die het beeld de komende jaren kan veranderen

Eerste stap richting kwantitatief onderzoek

De huidige beoordeling is kwalitatief uitgevoerd, zonder kwantitatieve modellen. De analyse combineert informatie over PFAS-types, concentraties in producten, blootstellingsroutes en gebruiksfrequentie. Hiervoor zijn data gebruikt uit onder andere het PFAS-restrictievoorstel van ECHA, eerdere RIVM-onderzoeken en input van stakeholders.

Het rapport vormt de basis voor vervolgonderzoek waarin zoveel mogelijk een kwantitatieve beoordeling volgt. Zo moet duidelijker worden welke bronnen het meeste bijdragen aan de totale PFAS-blootstelling, inclusief voedsel en drinkwater. Dit inzicht is nodig om gericht maatregelen te kunnen nemen.

Het volledige rapport staat hier:

https://www.rivm.nl/publicaties/inventarisatie-en-prioritering-van-pfas-bronnen-anders-dan-voedsel-en-drinkwater